2020: Viti kur Nikaj-Mërturi humbi shumë nga bijtë e vet

2020: Viti kur Nikaj-Mërturi humbi shumë nga bijtë e vet

Nga Besnik Palnikaj Kryeredaktor i gazetës "Nikaj-Mërtur"

Viti 2020 do të kujtohet si një nga vitet më të vështira për trevën e Nikaj-Mërturit në dekadat e fundit, veçanërisht për humbjet e shumta të jetëve njerëzore. Pandemia e COVID-19, e cila gjunjëzoi dhe izoloi edhe shtetet më të fuqishme të botës, solli dhimbje e trishtim edhe në familjet tona.

Përveç ndarjeve natyrore nga jeta, këtij viti iu shtuan edhe humbjet e shkaktuara nga pandemia. Dhimbja ishte edhe më e madhe për redaksinë e gazetës "Nikaj-Mërtur", e cila humbi disa prej bashkëpunëtorëve dhe miqve të saj më të çmuar.

Kjo është një kronologji e shkurtër e disa prej personaliteteve dhe njerëzve të njohur të Nikaj-Mërturit që u ndanë nga jeta gjatë vitit 2020. Numri i humbjeve është shumë më i madh, por në këtë përmbledhje kemi zgjedhur të kujtojmë ata që kanë qenë edhe më parë pjesë e shkrimeve dhe veprimtarisë së gazetës sonë.

Janar – Nik Vuksani Bushgjokaj

Në ditët e para të janarit u nda nga jeta Nik Vuksani, pjesëtar i një dere patriotike dhe antikomuniste, e cila kaloi vite të vështira internimi e përndjekjeje.

Historia e familjes së tij lidhet ngushtë edhe me vuajtjet e nënës së tij, Drande Jakja, një grua që sfidoi kohën dhe sistemin represiv, duke përballuar internime, mundime e tortura, për të cilat ajo vetë kishte rrëfyer ndër vite.

Lajmi për ndarjen nga jeta të Nik Vuksanit u pasqyrua edhe nga media të ndryshme në Kosovë e në diasporë.

"Ndërroi jetë Nik Vuksani Bushgjokaj, baba i këngëtarit kombëtar Gëzim Nika."

Nderim dhe respekt për Nik Vuksanin, i cili la pas një familje të respektuar dhe një trashëgimi të çmuar njerëzore e artistike.

6 Prill – Sokol Meshi

Më 6 prill 2020 pushoi së rrahuri zemra e Sokol Meshit, një biri të Nikaj-Mërturit dhe burrë i shquar i Tropojës.

Edhe pse gjatë jetës kishte përballuar qindra sfida dhe kishte fituar shumë beteja profesionale e njerëzore, ai nuk mundi t'i mbijetonte COVID-19, pandemisë që në atë kohë kishte përfshirë mbarë njerëzimin.

Sokol Meshi ishte një nga njerëzit e rëndësishëm të fushës së ndërtimit në rrethin e Tropojës. Ai ishte projektues dhe zbatues i shumë rrugëve automobilistike që mundësuan lidhjen e fshatrave të zonës me rrugë automobilistike.

Ai kontribuoi gjithashtu në projektimin dhe ndërtimin e dhjetëra shkollave, kopshteve, qendrave shëndetësore, hidrocentraleve dhe ujësjellësve, brenda dhe jashtë Tropojës.

Humbja e tij ishte një dhimbje e madhe për familjen, miqtë, bashkëpunëtorët dhe gjithë ata që e njohën.

4 maj – Lulash Qun Qoka

Muaji maj solli një tjetër goditje të rëndë për Currajn e Epërm. Brenda pak ditësh, dy burra të mirë të këtij fshati u ndanë nga jeta, duke lënë pas dhimbje, lot, mall e dëshpërim.

Më 4 maj u nda nga jeta Lulash Qun Qoka. Ai shkoi në këmbët e veta për të kryer dializën, por nuk u kthye më në shtëpi.

Lulashi kujtohet si një burrë i dashur, i qeshur dhe dashamirës me të gjithë.

Pashk Gecaj e përshkruante me këto fjalë:

"Ndërroi jetë, bjondi simpatik nga Curraj i Epër që dikur hijeshonte bulevardin e qytetit Bajram Curri me bukurinë e tij, shtatmadh, shpatullgjerë, i veshur si mos më mirë, me ecjen e tij krenare e plot finesë…"

Një përshkrim që përcjell jo vetëm pamjen e tij, por edhe kujtimin që kishte lënë te bashkëqytetarët.

7 maj – Mhill Zef Përpepa

Vetëm tri ditë më vonë, më 7 maj, një tjetër lajm i hidhur tronditi Currajn e Epërm.

Mhill Zef Përpepa u nda nga jeta aksidentalisht, duke punuar.

Ishte një nga ata njerëz që nuk kërkonin të prishnin qetësinë me askënd. Burrë i urtë, i dashur dhe gjithmonë i gatshëm për të ndihmuar në raste nevoje.

Njerëzit e tij e kujtojnë për qetësinë, urtësinë dhe mirësinë që sillte në çdo situatë.

Ndarja e tij e papritur e ktheu atë qetësi në dhimbje për të gjithë bashkëvendasit.

5 qershor – Martin Lulash Gecaj

Më 5 qershor 2020, në Durrës, në moshën 70-vjeçare, u nda nga jeta Martin Lulash Gecaj, një nga personalitetet e shquara të gjeologjisë shqiptare, i lidhur me ndërtimin e HEC-it të Fierzës, me Tregtinë e Jashtme të Shqipërisë dhe me kulturën shqiptare.

Martini ishte një intelektual i thjeshtë në sjellje, por i shquar në veprimtarinë e tij profesionale.

Gjithë jetën e lidhi me profesionin e inxhinierit. Udhëtoi në vende të ndryshme të botës, që në kohën e monizmit dhe më pas në vitet e demokracisë, duke mbajtur gjithmonë lidhjen me vendlindjen dhe njerëzit e saj.

Ai ishte dekoruar edhe nga Presidiumi i Kuvendit Popullor të asaj kohe.

Nikaj-Mërturi humbi një tjetër bir të denjë, një njeri që e nderoi trevën me punën dhe kontributin e tij.

Korrik – Prof. Murat Gecaj

Nga mesi i korrikut u nda nga jeta Prof. Murat Gecaj, studiues, publicist dhe emër i njohur i gazetarisë shqiptare, me origjinë nga Curraj i Epërm.

Ai ia kushtoi një pjesë të rëndësishme të jetës studimit të historisë së arsimit dhe mendimit pedagogjik shqiptar, veçanërisht atij të Kosovës.

Në vitin 1992 mbrojti disertacionin në këtë fushë dhe mori gradën "Doktor i shkencave pedagogjike". Në vitin 1996 iu dha titulli shkencor "Profesor i asociuar".

Në vitin 2011 u përfshi në Institutin e Integrimit të Kulturës Shqiptare, me qendër në Tiranë, ku shërbeu si përgjegjës i sektorit të shtypit dhe marrëdhënieve me publikun.

Për afro 55 vjet ai ishte autor i shumë shkrimeve, studimeve dhe botimeve në gazeta e revista shqiptare.

Për redaksinë e gazetës "Nikaj-Mërtur", ndarja e tij ishte edhe më e dhimbshme: humbëm një botues dinjitoz, një bashkëpunëtor të palodhur dhe, mbi të gjitha, një mik.

Gusht – Kol Progni

Pak ditë më vonë, në mesin e gushtit, një tjetër lis i Nikaj-Mërturit ra.

Kol Progni i Salcës së Mërturit u nda nga jeta, duke lënë pas pikëllim dhe dhimbje të madhe.

Te Kola mishëroheshin shumë nga tiparet e nikajmërturasve të hershëm: krenaria, dinjiteti, burrëria dhe karakteri i malsorit.

Ai ishte i vlerësuar jo vetëm si studiues, por edhe si eksplorues praktik i terrenit dhe njohës i jashtëzakonshëm i Alpeve. Shkrimet dhe hulumtimet e tij kanë lënë gjurmë të rëndësishme.

Kola ishte gjithashtu një mësues dhe përgjegjës i punës metodike në rrethet ku punoi.

Dashuria e tij për Alpet ishte e pakufishme. Siç shprehej vetë:

"Etja për Alpet tona të bukura nuk shuhet kurrë; saqë edhe një jetë tjetër po ta kisha, Alpeve tona do t'ua kushtoja."

Tetor – Dodë Progni

Ende pa u fashitur dhimbja për humbjen e Kolë Prognit, Nikaj-Mërturi do të përballej me një tjetër humbje të madhe.

I vëllai i tij, Dodë Progni, mësues dhe historian i shquar i Alpeve, u nda nga jeta.

Dy vëllezër, dy personalitete, dy burra të lidhur fort me historinë, arsimin, kulturën dhe gjeografinë e trevës, tashmë do të mbeteshin vetëm në kujtesën e njerëzve.

Për Dodën, poeti Gjin Gjonpali kishte shkruar:

"Na ndriçove o burrë, ti dritë e bajrakut, ti lis krahëgjatë i rënduar me urtësi. Thellë e thellë na çove rrënjës së gjakut, ngulur hyjnisht qysh në lashtësi."

Vargje që sot marrin një kuptim edhe më të thellë.

Tetor – Dedë Malaj

Në tetor, si pasojë e COVID-19, u nda nga jeta Dedë Malaj, një nga njerëzit që i dha Nikaj-Mërturit një imazh dhe pasqyrim të veçantë.

Për redaksinë e gazetës "Nikaj-Mërtur", humbja e tij ishte veçanërisht e dhimbshme. Për disa vite ai kishte qenë mbështetës dhe drejtues i saj, duke dhënë kontribut të rëndësishëm në pasqyrimin e jetës, historisë dhe problematikave të trevës.

Në fillim të vitit 1997 u emërua sekretar i Komunës Lekbibaj, detyrë që e mbajti deri në vitin 2003. Në zgjedhjet e atij viti, banorët e Nikaj-Mërturit i dhanë besimin për të drejtuar komunën, mandat që e ushtroi gjatë viteve 2003–2007.

Gjatë veprimtarisë së tij ai u angazhua në një sërë nismash të rëndësishme për zonën, ndër të cilat:

rikonstruksioni i shkollës së mesme në Lekbibaj;

rikonstruksioni i shkollës 9-vjeçare në Tetaj;

riparimi i rrugës Btoshtë–Tetaj–Shëngjergj–Fushë-Fierzë;

ndërtimi i urës mbi lumin Mërtur, që lidh Tetaj me Lekbibajn;

ndërtimi i antenave celulare në Logun e Shkozës.

Një nga meritat e tij më të rëndësishme ishte përpjekja për të bashkuar burimet njerëzore të zonës, brenda dhe jashtë saj, veçanërisht intelektualët e larguar nga treva.

Ai besonte se historia, kultura dhe njohja e vetvetes ishin baza për zhvillimin e një komuniteti më të bashkuar.

Nëntor – Ndue Malaj

Festat e 28 dhe 29 nëntorit do të kalonin me dhimbje.

Ndue Malaj, gazetari, publicisti dhe kolegu ynë i gazetës "Nikaj-Mërtur", u nda nga jeta.

Viti 2020 dukej sikur nuk do të përfundonte kurrë. Njera pas tjetrës, humbëm njerëz të rëndësishëm për Nikaj-Mërturin.

Ndue Malaj do të mbetet në kujtesën tonë si një njeri elitar, mik dhe bashkëpunëtor i çmuar. Do ta kujtojmë gjithmonë për punën, përkushtimin dhe kontributin e tij.

Dhjetor – Bibë Dodë Qokaj

Në ditët e para të dhjetorit, një tjetër yll u shkëput nga shtëpia e madhe dhe fisnike e Pal Mark Elezit të Currajve të Epërm.

Një avion çarter solli nga Stambolli trupin e pajetë të Bibë Dodë Qokajt, oficer i Policisë Kufitare të Drejtorisë së Durrësit.

Sëmundja e pamëshirshme e shekullit mori jetën e tij në moshën 55-vjeçare.

Për më shumë se 20 vjet ai kishte pritur dhe përcjellë njerëz në Portin e Durrësit, gjithmonë me buzëqeshjen dhe fisnikërinë që e karakterizonte.

Djali i familjes së njohur të Pal Mark Elezit të Mirashmarkajve, nga Curraj i Epërm, Bibë Dodë Qokaj mbeti në kujtesën e të gjithëve si një burrë i respektuar dhe një bir i denjë i Nikaj-Mërturit.

Një vit që nuk do ta harrojmë

Kështu u mbyll një nga vitet më të dhimbshme për Nikaj-Mërturin.

Janari solli humbjen e Nik Vuksanit. Prilli mori Sokol Meshin. Maji solli dy dhimbje të mëdha për Currajn e Epërm, Lulash Qun Qokën dhe Mhill Zef Përpepën. Në qershor u nda Martin Gecaj, në korrik Prof. Murat Gecaj, në gusht Kol Progni, ndërsa në tetor u larguan nga kjo jetë Dodë Progni dhe Dedë Malaj. Nëntori na mori Ndue Malajn, ndërsa dhjetori solli dhimbjen e fundit të vitit me humbjen e Bibë Dodë Qokajt.

Secili prej tyre la një boshllëk të vetin.

Por secili la edhe diçka pas: një vepër, një kujtim, një kontribut, një fjalë të mirë, një gjurmë në historinë e trevës dhe në zemrat e njerëzve.

Ata nuk janë më mes nesh, por kujtimi i tyre mbetet pjesë e historisë së Nikaj-Mërturit.

Urojmë që ky vit të mbyllet pa hidhërime të tjera dhe që viti 2021 të jetë një vit i bardhë, jo vetëm për Nikaj-Mërturin, por për të gjithë shqiptarët kudo që ndodhen dhe, pse jo, për mbarë njerëzimin.

Nderim dhe respekt për të gjithë ata që u ndanë nga jeta gjatë këtij viti.

Nga: Besnik Palnikaj Kryeredaktor i gazetës "Nikaj-Mërtur"