Kur gjaksi trokiti në derë, ditën e Shën Mhillit

Në Curraj të Epërm, shtëpia e Zef Mark Milanit kishte hapur dyert. Në ato anë, festa nuk ishte vetëm një ditë kalendari; ishte ditë miqsh, burrash që vinin e uleshin në odë, fjala e të cilëve kishte peshë dhe dera që duhej të ishte gjithmonë e hapur për mikun.

Por atë natë, në atë derë do të trokiste një histori e rëndë.

Nga Postriba kishte ardhur një njeri i lidhur me një gjak. Pas tij qëndronte pesha e një hasmërie, ndërsa përpara tij ishte dera e një familjeje që kishte çdo arsye për të mos e hapur.

Megjithatë, dera u hap.

Dhe aty ndodhi diçka që në traditën e maleve shqiptare nuk harrohet lehtë.

Zef Mark Milani dhe familja e tij i falën gjakun shtëpisë së Adem Isufit, bajraktarit të Postribës.

Nuk ishte thjesht falje e një gjaku. Ishte një vendim që kërkonte më shumë forcë sesa hakmarrja.

Në atë pajtim, mes dy familjeve, njëra katolike e tjetra myslimane, qëndroi fjala e Sokol Delisë, bajraktarit të Nikajve. Ai ndërmjetësoi që hasmëria të merrte fund dhe që në vend të saj të rikthehej paqja.

Kjo histori ka mbetur si një dëshmi e rrallë e asaj që mund të bëjë fjala e burrit kur mbështetet mbi besën.

Sepse në malet shqiptare, ku gjaku dikur kërkonte gjak, ka pasur edhe burra që kanë ditur të thonë fjalën më të vështirë:

"Ta falim."

Dhe ndoshta pikërisht aty qëndron një nga kuptimet më të thella të besës shqiptare: jo vetëm të mbash fjalën kur je i fortë, por të dish të falësh kur ke të drejtë të kërkosh hak.

Ajo natë e Shën Mhillit nuk mbeti vetëm një natë feste.

Mbeti një natë pajtimi.

Një derë që u hap.

Një gjak që u fal.

Dhe një histori që vazhdon të tregojë se nderi, besa dhe fisnikëria nuk janë gjithmonë te marrja e gjakut, por ndonjëherë te guximi për ta falur atë.

**Besnik Nikoll Palnikaj**